Bệnh Parkinson là gì? Vài nét về bệnh Parkinson ở người già

Hội chứng Parkinson là một trong những thể bệnh lý liên quan đến hệ thần kinh phổ biến nhất hiện nay, khiến không ít người hoang mang và lo ngại liệu căn bệnh Parkinson này có thực sự nguy hiểm. Bệnh lý này có khả năng gây ra những tác động tiêu cực và nghiêm trọng đến năng lực vận động cũng như trạng thái tâm thần của người bệnh. Đáng quan ngại hơn, tổn thương Parkinson có xu hướng xuất hiện đặc biệt nhiều ở đối tượng người cao tuổi. Để hiểu rõ và tường tận hơn về hội chứng này, xin mời quý độc giả cùng khám phá nội dung chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Bệnh Parkinson ở người già là gì?

Parkinson là một dạng bệnh lý thoái hóa hệ thần kinh tiến triển mạn tính, trực tiếp gây ảnh hưởng lớn đến năng lực vận động và khả năng nhận thức của cơ thể. Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến hội chứng này là do các tế bào thần kinh tại một khu vực chuyên biệt trong não bộ bị hủy hoại và thoái hóa.

Thông thường, các tế bào thần kinh bên trong não bộ thực hiện việc liên lạc, truyền tải thông tin với nhau thông qua các chất dẫn truyền y học. Một trong những chất đóng vai trò then chốt chính là dopamine. Khi các tế bào này bị chết đi, não bộ không còn đủ khả năng sản sinh và bài tiết ra hàm lượng dopamine cần thiết, hệ quả là các tín hiệu chỉ huy vận động bị đình trệ, không thể truyền tải đi được.

Một thực tế đáng chú ý là khi bệnh nhân bắt đầu xuất hiện những biểu hiện lâm sàng về mặt vận động, thì số lượng tế bào đích tạo dopamine trong não bộ của họ đã bị tiêu hủy mất khoảng 50%.

2. Các biểu hiện lâm sàng của bệnh

Triệu chứng phát tác ở mỗi bệnh nhân mắc Parkinson hoàn toàn không giống nhau. Các dấu hiệu này sẽ thay đổi linh hoạt tùy theo tốc độ diễn tiến của bệnh, cũng như biểu hiện ở nhóm người trẻ tuổi sẽ có sự khác biệt rõ rệt so với người già. Một số trường hợp hy hữu còn ghi nhận bệnh xuất hiện ở cả trẻ em. Theo quy luật chung, các triệu chứng của bệnh Parkinson sẽ khởi phát cục bộ ở một bên cơ thể, sau đó lan rộng và tiến triển sang cả hai bên. Dù vậy, thường sẽ có một bên chịu tổn thương nặng nề hơn so với bên đối diện.

2.1 Các triệu chứng cốt lõi về năng lực vận động

• Tình trạng run rẩy: Đây được xem là dấu hiệu nhận diện phổ biến và điển hình nhất của căn bệnh này. Biểu hiện run thường bắt đầu ở một bên cơ thể, phổ biến nhất là hiện tượng run rẩy ở bàn tay, trong vài trường hợp có thể lan rộng lên toàn bộ cánh tay, bàn chân, cẳng chân và vùng cằm.

• Co cứng cơ khớp: Triệu chứng này rất dễ bị lầm tưởng với các hội chứng đau nhức xương khớp hoặc viêm khớp thông thường. Trạng thái co cứng hay xảy ra ở các chi (tay, chân), thậm chí khiến bệnh nhân mất đi khả năng biểu cảm tự nhiên trên khuôn mặt do hệ thống cơ mặt bị căng cứng, bất động.

• Vận động chậm chạp, giảm thiểu chuyển động: Cánh tay ở một bên cơ thể bị suy yếu rõ rệt hoặc giảm sút năng lực thực hiện các hoạt động sinh hoạt thường nhật. Người bệnh gặp trở ngại lớn trong việc giữ thăng bằng và thực hiện bước đi. Ở giai đoạn đầu, bệnh nhân có thể di chuyển khó khăn với tốc độ bình thường hoặc thấy nặng nề mỗi khi nhấc chân lên. Những rối loạn về tư thế này cũng kéo theo hệ quả là làm cho vóc dáng người bệnh bị khom gù xuống, mất trọng tâm cơ thể và rất dễ bị vấp ngã khi đi đứng.

2.2 Các triệu chứng về mặt tinh thần và thể chất toàn thân

• Táo bón: Thường khởi phát do người bệnh phải chịu áp lực tâm lý (stress) quá mức.

• Mất đi khứu giác: Khả năng nhạy bén của mũi bị suy giảm, khó nhận biết hoặc phân biệt các mùi hương.

• Rối loạn giấc ngủ: Giấc ngủ chập chờn, ngủ không sâu giấc, khó đi vào giấc ngủ, xuất hiện hành vi la hét hoặc cử động tay chân vô thức trong lúc ngủ.

• Suy nhược, mệt mỏi toàn thân.

• Hội chứng trầm cảm: Có tới khoảng 40% bệnh nhân Parkinson phải đối mặt với các biểu hiện của trầm cảm, tuy nhiên tình trạng này hoàn toàn có thể kiểm soát và can thiệp được bằng thuốc chuyên khoa.

2.3 Triệu chứng ở giai đoạn tiến triển nặng

• Khó nuốt: Có khoảng một nửa số bệnh nhân Parkinson gặp phải các trở ngại trong hoạt động nuốt, dẫn đến tình trạng chảy dãi vô thức, làm rơi vãi thức ăn hoặc nước uống ra ngoài. Bên cạnh đó, người bệnh có xu hướng đẩy thức ăn xuống cuống họng khi quá trình nhai nuốt chưa sẵn sàng. Tình trạng này rất nguy hiểm vì có thể dẫn đến biến chứng viêm phổi do hít sặc. Trở ngại này có thể được cải thiện thông qua các bài tập trị liệu ngôn ngữ.

• Rối loạn ngôn ngữ, giọng nói: Ước tính có từ 60% đến 90% người bệnh Parkinson phải đối diện với các khó khăn khi giao tiếp bằng lời nói. Giọng nói của họ thường trở nên rất nhỏ, thều thào và khó hiểu. Thêm vào đó là cách nói yếu ớt, chậm rãi hoặc các câu nói thiếu tính liên kết, gây ảnh hưởng trực tiếp đến âm lượng và âm vực. Giọng nói có thể bị khàn đặc hoặc phát ra một cách đứt quãng, nhát gừng. Thông thường, các rối loạn này sẽ ngày một trầm trọng hơn theo thời gian, thuật ngữ y khoa gọi là chứng loạn văn ngôn, có thể can thiệp chữa trị bằng phương pháp trị liệu ngôn ngữ.

• Suy giảm nhận thức: Phần lớn những người bị ảnh hưởng bởi hội chứng Parkinson sẽ bị suy giảm năng lực nhận thức ở các mức độ khác nhau, và mức độ nghiêm trọng sẽ tỷ lệ thuận theo thời gian tiến triển của bệnh. Biểu hiện thường gặp là chứng đãng trí, mất khả năng tập trung hoặc suy giảm chức năng điều hành của não bộ; tốc độ xử lý của tư duy trở nên trì trệ, gặp nhiều trở ngại về mặt ngôn ngữ cũng như năng lực thị giác - không gian.

2.4 Các triệu chứng đi kèm khác

• Tâm trạng lo âu, bồn chồn, bứt rứt.
• Sụp mí mắt: Hệ quả do loạn trương lực cơ mí mắt, thường xảy ra vào thời điểm liều thuốc điều trị vừa hết tác dụng.
• Khó khăn khi viết: Chữ viết có xu hướng ngày càng nhỏ dần và nghệch ngoạc.
• Rối loạn bài tiết nước tiểu: Xuất hiện tình trạng tiểu gấp, tiểu nhiều lần, đi kèm chứng tiểu rắt, tiểu dầm không kiểm soát.
• Cơ thể thường xuyên tăng tiết mồ hôi.
• Gặp các trục trặc về chức năng tình dục.

Hy vọng bài viết trên đây của Nam An đã mang đến cho bạn đọc góc nhìn toàn diện và những thông tin khoa học bổ ích về hội chứng Parkinson ở người cao tuổi. Đây là căn bệnh cần được phát hiện sớm và can thiệp kịp thời để bảo tồn tối đa chất lượng cuộc sống cho người bệnh. 

Nguồn tham khảo: Nhà thuốc Long Châu